De oren en ogen van je kat schoonhouden

Bij de verzorging van een kat denken de meeste mensen meteen aan de vacht en de nagels. De oren en de ogen krijgen vaak minder aandacht, terwijl juist deze gevoelige plekken veel over de gezondheid van je kat kunnen vertellen. Een kat kan zichzelf niet aan de binnenkant van de oren likken en bereikt de ooghoeken met poetsen maar half. Een beetje hulp van de eigenaar is daarom welkom. In dit artikel lees je hoe gezonde oren en ogen eruitzien, hoe je ze veilig schoonmaakt en welke signalen reden zijn om een dierenarts of trimsalon in te schakelen.

Hoe gezonde oren eruitzien

De oren van een kat zijn kleine wonderen van gevoeligheid. Ze vangen niet alleen geluid op, maar spelen ook een rol bij het evenwicht. Aan de binnenkant hoort een gezond oor er licht roze en schoon uit, met hooguit een klein beetje lichtbruine oorsmeer. Er hoort geen vieze geur uit te komen en er hoort geen donkere, korrelige of natte substantie in te zitten.

Katten met rechtopstaande oren houden hun oorschelpen van nature vrij goed geventileerd. Toch kan er vuil, stof en overtollig oorsmeer ophopen, zeker bij oudere katten die zichzelf minder soepel poetsen. Rassen zonder of met weinig vacht, en katten met gevouwen oren, hebben over het algemeen meer aandacht nodig omdat de luchtstroom in de oorschelp beperkter is. Een klein beetje smeer is geen reden tot zorg; het oor maakt dat zelf aan als bescherming tegen vuil en uitdroging.

Signalen die op een probleem wijzen

Voordat je gaat schoonmaken, is het belangrijk om eerst goed te kijken. Sommige oorproblemen los je niet op met een schoonmaakbeurt, maar hebben behandeling van een dierenarts nodig. Let op de volgende signalen:

• Donkerbruine tot zwarte, korrelige smeer die op koffiedik lijkt; dit is een klassiek teken van oormijt.
• Een onaangename of gistachtige geur uit het oor.
• Roodheid, zwelling of een warm aanvoelende oorschelp.
• Een kat die veel met de kop schudt, krabt aan de oren of de kop scheef houdt.
• Nattigheid, korstjes of kale plekjes rond het oor.

Zie je een of meer van deze signalen, ga dan niet zelf aan de slag met schoonmaken, maar laat je kat eerst door een dierenarts onderzoeken. Oormijt en oorontstekingen zijn pijnlijk en verergeren snel als ze onbehandeld blijven. Zelf schoonmaken kan het probleem in zo’n geval zelfs erger maken.

Veilig een oor schoonmaken

Zijn de oren gezond maar wat vuil, dan kun je ze thuis voorzichtig reinigen. Gebruik nooit wattenstaafjes in de gehoorgang; daarmee duw je vuil juist dieper naar binnen en kun je het gevoelige trommelvlies beschadigen. Werk in plaats daarvan met een speciaal oorreinigingsmiddel voor katten en een wattenschijfje of een stukje gaas.

Breng een beetje van het reinigingsmiddel aan op het schijfje en veeg voorzichtig de zichtbare delen van de oorschelp schoon. Ga alleen zo diep als je met je vinger kunt zien; forceer niets. Sommige middelen mogen rechtstreeks in het oor worden gedruppeld, waarna je de oorbasis zachtjes masseert en de kat de rest er zelf uitschudt. Volg altijd de aanwijzingen op de verpakking en houd het rustig, zodat je kat de behandeling niet als bedreigend ervaart. Doe het bij voorkeur op een moment dat je kat ontspannen is, bijvoorbeeld na het eten of tijdens het knuffelen.

De ogen en hun omgeving

Ook de ogen verdienen aandacht. Een gezond kattenoog is helder en glanzend, zonder overmatige traanvorming. Bij veel katten, en zeker bij kortsnuitige rassen zoals de Pers, vormt zich in de ooghoeken een klein beetje aankoeksel. Dat kun je voorzichtig verwijderen met een vochtig, pluisvrij doekje, waarbij je van de neus naar buiten toe veegt. Gebruik voor elk oog een schoon deel van het doekje om te voorkomen dat je een eventuele infectie van het ene naar het andere oog overbrengt.

Bij kortsnuitige katten kunnen de traanvochtsporen onder de ogen bruinrood verkleuren. Dat is meestal een cosmetisch probleem dat je met regelmatig deppen onder controle houdt. Neemt de traanvorming echter sterk toe, wordt het vocht troebel of geel, of knijpt je kat een oog dicht, dan is dat een reden om naar de dierenarts te gaan. Achter overmatig tranen kan een verstopt traankanaal, een ooginfectie of een beschadiging van het hoornvlies schuilgaan.

Waarom regelmaat loont

Oren en ogen schoonhouden hoeft geen dagelijkse klus te zijn. Voor de meeste katten volstaat het om er eens per week even naar te kijken en alleen in te grijpen als het nodig is. Het grote voordeel van die vaste controle is dat je veranderingen vroeg opmerkt. Een beginnende oorontsteking of een langzaam troebel wordend oog valt je eerder op als je gewend bent om even te kijken.

Bovendien raakt je kat gewend aan het aanraken van deze gevoelige plekken. Een kat die van jongs af aan leert dat het even vasthouden van de oorschelp of het deppen bij de ogen niets engs is, laat een dierenarts of trimmer later veel makkelijker toe. Dat maakt toekomstige behandelingen een stuk rustiger voor iedereen.

De rol van de trimsalon

Bij een professionele trimbeurt in een salon als Kat Schip horen de oren en ogen standaard bij de controle. Een ervaren trimmer ziet in één oogopslag of er iets niet in orde is en kan de zichtbare delen veilig reinigen als onderdeel van de volledige verzorging. Voor katten die zich thuis fel verzetten tegen aanraking van kop en oren is dat een uitkomst, omdat een geoefende hand het rustiger en sneller doet dan een worstelende eigenaar.

Onthoud wel dat een trimsalon geen dierenarts vervangt. Constateert de trimmer tekenen van een ontsteking, mijt of een oogprobleem, dan is het advies altijd om langs de dierenarts te gaan. Zo werken goede vachtverzorging en medische zorg hand in hand, en houd je de oren en ogen van je kat je hele kattenleven lang helder, schoon en gezond.