De winkelschappen liggen vol met borstels, kammen, handschoenen en ontwolapparaten, en voor een kattenbezitter is het lastig om door de bomen het bos nog te zien. Toch maakt het echt uit welk gereedschap je gebruikt. Een borstel die perfect is voor een langharige Pers, is voor een kortharige Europese korthaar volslagen ongeschikt, en omgekeerd. Het verkeerde gereedschap doet je kat pijn, beschadigt de vacht of haalt simpelweg niets uit. In dit artikel helpen we je de juiste keuze te maken op basis van het vachttype van jouw kat.
Eerst het vachttype bepalen
Voordat je iets aanschaft, moet je weten met wat voor vacht je te maken hebt. Grofweg zijn er vier categorieën. Kortharige katten hebben een korte, gladde vacht die dicht op het lichaam ligt. Middellangharige katten hebben een wat vollere vacht met een zichtbare onderlaag. Langharige katten hebben lange dekharen en meestal een dikke, wollige ondervacht die snel vervilt. Ten slotte zijn er de bijzondere vachten: haarloze rassen en katten met een krullende of extreem zachte vacht die eigen zorg vragen.
Belangrijk is ook of je kat een enkele of een dubbele vacht heeft. Een dubbele vacht bestaat uit lange dekharen én een zachte onderlaag daaronder. Juist die onderlaag bepaalt hoeveel je kat verhaart en hoe snel er klitten ontstaan. Het gereedschap dat je kiest, moet passen bij zowel de lengte als de dichtheid van de vacht. Twijfel je tot welk type je kat behoort, blaas dan zachtjes in de vacht: zie je een dichte, zachte laag onder de langere haren verschijnen, dan heb je met een dubbele vacht te maken.
Gereedschap voor de kortharige kat
Kortharige katten houden zichzelf meestal goed schoon en hebben weinig gereedschap nodig. Toch is wekelijks borstelen ook voor hen prettig, omdat het losse haar verwijdert en de doorbloeding van de huid stimuleert. Geschikt gereedschap voor deze katten:
- Een rubberen borstel of poetshandschoen met zachte noppen, die het losse haar als een magneet oppakt en tegelijk aanvoelt als een aai.
- Een borstel met korte, dicht op elkaar staande borstelharen om af te werken en glans te geven.
- Een fijne kam voor de controle op vlooien en het uitkammen van de staartaanzet.
Veel kortharige katten vinden de rubberen handschoen heerlijk, omdat het meer op een aai lijkt dan op een behandeling. Dat maakt het een ideaal instrument om ook een borstelschuwe kat aan verzorging te laten wennen. Begin met korte sessies en bouw langzaam op, zodat de kat het borstelen leert associëren met een prettig moment.
Gereedschap voor de middellang- en langharige kat
Hier wordt de keuze belangrijker, want bij deze katten staat of valt de vachtgezondheid met het juiste gereedschap. Het draait om twee doelen: de bovenvacht klitvrij houden en de onderlaag ontdoen van dood haar. Nuttig gereedschap:
- Een grove, langtandige kam om de vacht laag voor laag te openen en beginnende klitten op te sporen.
- Een fijnere kam om na te werken en de vacht glad te maken.
- Een ondervachtborstel of hark die specifiek de zachte onderlaag bereikt en het dode wolhaar eruit haalt.
- Een slickerborstel met dunne, gebogen metalen pennetjes om plukken los te werken – met beleid te gebruiken, want te hard drukken irriteert de huid.
De volgorde is bij deze katten net zo belangrijk als het gereedschap zelf. Begin altijd met de grove kam om de vacht te openen en klitten te vinden, werk daarna de onderlaag uit en sluit af met de fijne kam. Wie meteen met een fijne kam of slicker in een dikke vacht begint, blijft haken en doet de kat pijn.
Gereedschap om voorzichtig mee te zijn
Er zijn een paar populaire hulpmiddelen waar je verstandig mee moet omgaan. Ontwolapparaten met een scherp mesje, bekend van veel merken, verwijderen indrukwekkend veel haar, maar ze snijden bij verkeerd gebruik ook gezonde dekharen door en kunnen de vacht op den duur beschadigen. Gebruik ze spaarzaam en nooit op een vacht met klitten.
Een schaar hoort helemaal niet thuis in de standaarduitrusting van de eigenaar. De kans op een snijwond in de losse kattenhuid is veel te groot. Klitten die je niet met een kam loskrijgt, laat je over aan een professional met een tondeuse. Ook menselijke haarborstels zijn zelden geschikt: ze zijn niet ontworpen voor de structuur van een kattenvacht en bereiken de onderlaag niet.
Onderhoud en hygiëne van je gereedschap
Goed gereedschap gaat jaren mee als je het schoonhoudt. Verwijder na elke beurt het haar uit de borstel of kam en maak de tanden af en toe schoon met wat water en milde zeep. Een borstel vol oud haar en talg werkt niet alleen minder goed, maar kan ook huidirritatie veroorzaken. Controleer metalen tanden regelmatig op braampjes of scherpe punten die de huid kunnen krassen.
Bewaar het gereedschap op een vaste, droge plek. Veel eigenaren merken dat een vaste plek ook helpt bij de routine: ligt de kam klaar op een vast plekje, dan pak je hem sneller even op voor een korte beurt. Zo wordt vachtverzorging een vanzelfsprekend onderdeel van je week in plaats van een klus die je voor je uitschuift.
Twijfel je? Vraag advies
Weet je niet zeker welk gereedschap bij de vacht van jouw kat past, dan hoef je niet te gokken. Bij een kattentrimsalon als Kat Schip kijken ze naar het specifieke vachttype van je kat en adviseren ze welke kam of borstel het beste werkt. Vaak kun je tijdens een trimbeurt zien welk gereedschap de trimmer gebruikt en hoe, zodat je het thuis kunt nadoen.
Uiteindelijk is het beste gereedschap datgene wat past bij de vacht van je kat én dat je daadwerkelijk gebruikt. Een dure ondervachtborstel die in de la ligt, doet niets; een eenvoudige kam die je elke week ter hand neemt, houdt de vacht van je kat gezond, glanzend en klitvrij. Kies bewust, werk rustig en maak van het borstelen een vast, prettig moment – dan is de helft van de vachtverzorging al gewonnen.